Doerzaam graze kan 't óntsjtaon van de Sahara mit 500 jaor höbbe vertraog

Van Wikinuujs
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Veurblaad - Lètste verangeringe, Willekäörige pazjena, Veur pagina's in, Alle artikele - De Kaffee, Zandjbak, Hölp, Spellingshölp - Nuujseuverzich



Dit artikel sjteit gesjreve in 't AGL
de Sahara vanoet de satelliet

4 oktoeber 2018 - E recèntelik oetgebrach weitesjappelik óngerzeuk sjleit veur det de recènste ómvörming van de Sahara nao 'n weusde, veur zoeget 5500 jaor geleije, neet versjneld is gewaore door 't euvergebroek van 't landj door minsje, meh det die zelfs kan zeen vertraog mit waal 500 jaor door minsjelik landjgebroek. 't Óngerzeuk, verrich door weitesjappers van 't University College London (UCL) en 't King's College London, is d'n aafgeloupe maondig oetgebrach gewaore in 't tiedsjrif Nature Communications.

De regio van de Sahara, dae 't groetste deil van naordelik Afrika ómvat, wisselt tösje periodes van greun en periodes van druugde door de precessie van de drejjing van de aerd ('n verangering in de oriëntatie van de as van de aerd). Auwer weitesjappelike werke veróngersjtèlde det d'n aanvank van de hujige weusdeperiode mesjiens waal ierder is gebäörd door 't euvergebroeke van 't landj door minsje. De hujige sjtudie gebroekde e nuuj modèl van klimaat en begruijing, woebie ouch bewies van bruijkasgaze in ieskaere waerde betróch, veur te sjatte wen de weusde begós te kómme, zónger det daobie minsjelike hanjelinge plaatsvónje, mer ouch mit archeologisch bewies van minsjelike bewoening in de Sahara mit d'n tied.

't Óngerzeuk gebroekde toenames van 500 jaor veur de klimaattiedlien nao te höbbe bevónje det dit de maot van precisie waas die meugelik waas mit de methodes die zie gebroekde. Volges dezen tiedlien kome de ierste minsje es jaeger-vergaarders veur zoeget 10,5 doezend jaor geleije (kya) te woene in de Sahara, en minsje die rinjsvie, sjäöp en geite hele zon 7,0 kya, mit 'nen explosieve bevoukingsgruij in de regio nao 7,0 kya. 't Óngerzeuk leet zeen det de klimaatómsjtendigheje specefiek geveulig wore veur meugelik inein te sjtorte nao 'n weusde van 7,0 tot 6,0 kya, meh dees ineinsjtorting, aangetuind door 'nen ineinklap van de minsjelike bevouking, gebäörde neet tot 5,5 kya. De weitesjappers kónkeldeerde det dit neet euvereinkwaam mit 't modèl wobie minsje 't opkómme van de weusde deje versjnelle, en wees zelfs ierder daonao det minsjelik hanjeling mit de ómgaeving det haet vertraog.


Brónne[bewirk | brón bewèrke]



Dit artikel besleit aad nuujs.